| | | |
Αρχική Σελίδα


περισσότερα βίντεο >>
Αρχική Σελίδα / Γενικά για την Κύπρο / Ιστορικά στοιχεία / Προϊστορία / Χαλκολιθική περίοδος
Χαλκολιθική περίοδος

Η χαλκολιθική εποχή ορίζεται ως η «μεταβατική περίοδος από το λίθο στο χαλκό», μ’ άλλα λόγια τη συγκεκριμένη εποχή συντελείται, έστω και σε περιορισμένη κλίμακα, η χρήση του χαλκού παράλληλα με το λίθο. Η εποχή οφείλει την ονομασία της σ’ ένα μικρό χάλκινο κοπίδι, το οποίο ανεβρέθηκε πρώτο στον οικισμό της Ερήμης. Χρονολογικά εκτείνεται από 3900 π.Χ μέχρι και το 2500 π.Χ, όταν πλέον η χρήση του χαλκού διευρύνεται. Την εποχή αυτή το νησί γνώρισε ιδιαίτερη άνθιση στο πολιτιστικό επίπεδο. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι αλλαγές που σημειώθηκαν στην καθημερινή ζωή, στην τέχνη και την αρχιτεκτονική.

Την χαλκολιθική εποχή, εντατικοποιείται η ενασχόληση με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και το κυνήγι, κυρίως του ελαφιού. Ταυτόχρονα, όμως, οι κάτοικοι του νησιού αρχίζουν ν’ ασχολούνται με τη μεταλλουργία, όπως δηλούν ποικίλα χάλκινα αντικείμενα της εποχής. Απ’ αυτά έχουν ανεβρεθεί χάλκινες σμίλες από τους οικισμούς της Ερήμης, της Λέμπας και της Κισσόνεργας, και ένα «σπειροειδές κόσμημα» από τον οικισμό Σουσκιού. Στο χαλκολιθικό μάλιστα οικισμό Κισσόνεργα- Μιλούθκια, έχει ανεβρεθεί το αρχαιότερο χάλκινο αντικείμενο του νησιού, ένα χάλκινο αγκίστρι. Ουσιαστικά, την εποχή αυτή σφυρηλατούνται οι βάσεις για πιο συστηματική ενασχόληση με τη μεταλλουργία, η οποία κατά τη διάρκεια κυρίως της εποχής του χαλκού, συνέβαλε καθοριστικά στην οικονομική άνθιση του νησιού.

Παράλληλα, οι κάτοικοι της εποχής φαίνεται πως ασχολήθηκαν επιτυχώς, τόσο με την αγγειοπλαστική όσο και με τη μικροτεχνία, γεγονός που ώθησε και στην ανάπτυξη της βιοτεχνίας. Η μεν αγγειοπλαστική έχει να επιδείξει λευκά ή ανοιχτόχρωμα αγγεία, με σχέδια άλλοτε φυτικά και άλλοτε γεωμετρικά, ζωγραφισμένα με ερυθρωπή βαφή. Η δε μικροτεχνία έχει να παρουσιάσει ειδώλια, τα οποία σε σχέση μ’ αυτά της προηγούμενης εποχής, ενσωματώνουν περισσότερες λεπτομέρειες. Η πλειοψηφία των ειδωλίων είναι σε σχήμα σταυρού, γνωστά ως «σταυρόσχημα», φτιαγμένα από στεατίτη, γ’ αυτό και σε γκριζοπράσινο χρώμα. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον πως τα ειδώλια της εποχής χρησιμοποιούνταν, τόσο σε ιεροτελεστίες, όσο και ως περίαπτα ή πιο απλά ως «μενταγιόν». Η τελευταία χρήση των ειδωλίων, αποτελεί μάρτυρα των νέων συνηθειών.

Η ύπαρξη νέων κοινωνικών συνηθειών, διαφαίνεται και μέσα από τα ταφικά έθιμα, αλλά και την αρχιτεκτονική ταφών. Τη χαλκολιθική εποχή, η ταφή των νεκρών συνηθέστερα γινόταν σε νεκροταφεία, και σπανιότερα στο δάπεδο ή πλησίον της κατοικίας. Παράλληλα, την εποχή αυτή υιοθετήθηκαν και επιδράσεις από τη Μικρά Ασία, όπως μαρτυρεί η ύπαρξη θαλαμοειδών τάφων, αλλά και τις ταφές σε αγγεία.

Η οικοδόμηση των οικισμών της χαλκολιθικής εποχής ενσωματώνει νέα στοιχεία, παρόλο που παρουσιάζει ομοιότητες με τους οικισμούς της νεολιθικής εποχής. Ο πιο αντιπροσωπευτικός οικισμός της χαλκολιθικής εποχής, θεωρείται ο οικισμός της Ερήμης, ο οποίος είναι κτισμένος πλησίον του ποταμού Κούρη. Σ’ αυτό τον οικισμό συναντώνται κυκλικές κατοικίες, οι οποίες αποτελούνται από ένα τμήμα λαξευμένο σε βράχο και ένα υπέργειο τμήμα φτιαγμένο από πηλό και κλαδιά. Πρέπει να σημειωθεί πως ένα μέρος των οικιών, διαθέτουν μονάχα υπέργειο τμήμα.

Ταυτόχρονα, οι οικισμοί δυτικά του νησιού, όπως της Λέμπας και της Κισσόνεργας, καινοτομούν ως προς την αρχιτεκτονική. Στη Λέμπα, οι κατοικίες παρόλο που διασώζουν το υπέργειο και κυκλικό σχήμα , διαφοροποιούνται ως προς το εσωτερικό, όπου οι τοίχοι επικαλύπτονται με πηλό. Παράλληλα, οι μεγάλες κατοικίες της Λέμπας, διαχωρίζονται πλέον σε μικρότερους χώρους με τη προσθήκη ενδιάμεσου τοίχου. Οι μελετητές του οικισμού της Λέμπας, υποστηρίζουν πως οι μικρότερες κατοικίες του οικισμού, πιθανότατα να χρησιμοποιούνταν είτε ως μαγειρεία είτε ως εργαστήρια. Επίσης, στον οικισμό της Κισσόνεργας, έχει εντοπιστεί μια μεγάλη οικία με ιδιαιτέρως ευρύχωρα δωμάτια.

Οι ευρύχωρες κατοικίες σε συνδυασμό με τη χρησιμοποίηση σφραγίδων, την εισαγωγή πετρωμάτων, όπως οψιανού και πυριτόλιθου από τη γειτονική Συρία, καταμαρτυρούν την οργάνωση τόσο σε διοικητικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.

Πηγές:
Ιστορία της Κύπρου, Από τη Νεολιθική μέχρι και τη Ρωμαϊκή Εποχή, Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων, Λευκωσία 2001
Ιστορία της Κύπρου για το Γυμνάσιο, Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων, Λευκωσία 1994


Τυπώστε Αρχή Σελίδας Ταχυδρομήστε
Designed & Developed by NETinfo Services Ltd.
No images, text or other material whatsoever from this website may be copied, published, re-produced or otherwise used
without the written permission of NETinfo Services Ltd.