| | | |
Αρχική Σελίδα


περισσότερα βίντεο >>
Αρχική Σελίδα / Γενικά για την Κύπρο / Ιστορικά στοιχεία / Ιστορικοί Χρόνοι / Κυπρογεωμετρική εποχή
Κυπρογεωμετρική εποχή

Η κυπρογεωμετρική εποχή, είχε διάρκεια από το 1050π.Χ εως το 750π.Χ. Η εποχή αυτή, όπως προδίδει και το όνομά της, συνδέεται με την κυριαρχία των γεωμετρικών σχημάτων πάνω σε καλλιτεχνήματα, κυρίως στα αγγεία. Ταυτόχρονα, λαμβάνει χώρα η διαμόρφωση των κυπριακών βασιλείων, των οποίων η ύπαρξη ανάγεται στην ύστερη εποχή του χαλκού. Σταθμό στην ιστορία της εποχής αποτελεί η εγκατάσταση των Φοινίκων στο μυκηναϊκό Κίτιο. Την ίδια εποχή πιθανολογείται πως στο νησί, οι Έλληνες ήρθαν σε πρώτη επαφή με το φοινικικό αλφάβητο, στο οποίο στηρίχθηκαν για την δημιουργία του αλφάβητου τους. Τα κυπρογεωμετρικά χρόνια, σημειώθηκε ανάπτυξη και στον τομέα του πολιτισμού. Είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο πως την εποχή αυτή, όπως σημειώνει ο Βάσος Καραγιώργης στο έργο του "Αρχαία Κύπρος", τα μυκηναϊκά στοιχεία συγχωνεύτηκαν με τα «ετεοκυπριακά» θέτοντας τη βάση για εξέλιξη του κυπριακού πολιτισμού.

Σαφέστερα, τα κυπριακά βασίλεια με επικεφαλής τους άνακτες, συγκέντρωναν κάθε πηγή εξουσίας καθ’ όλη τη διάρκεια της κυπρογεωμετρικής περιόδου. Στις απαρχές της κυπρογεωμετρικής εποχής ανάγονται τα κυπριακά βασίλεια του Κουρίου, του Μαρίου, του Κιτίου, των Σόλων, της Λαπήθου, της Παλαίπαφου και της Σαλαμίνας. Στη συνέχεια, φαίνεται πως στον κορμό των κυπριακών βασιλείων εισήλθαν δέκα ή δώδεκα βασίλεια, ανάμεσα τους, του Ιδαλίου, της Αμαθούντας και της Ταμασού.

Την ίδια εποχή, ειδικότερα κατά τον 9ο αι. π.Χ, πραγματοποιήθηκε ο αποικισμός του Κιτίου από ένα κατεξοχήν εμπορικό λαό, τους Φοίνικες της Τύρου. Οι τελευταίοι, καταφθάνουν στο νησί, όταν η δύναμη των Μυκηναίων στη Μεσόγειο είχε εξασθενίσει, εξαιτίας της "καθόδου των Δωριέων" στον κυρίως ελλαδικό χώρο. Κατά την εγκατάσταση των Φοινίκων στο Κίτιο, συντελείται η μετονομασία της πόλης σε «Κάρτι Χατάστ», που σημαίνει «Νέα Πόλη», αλλά και η μεταφορά των θεοτήτων τους. Πρέπει να σημειωθεί πως οι θεοί των Φοινίκων, λόγου χάρη η Αστάρτη και ο Μελκάρτ, σταδιακά εξελληνίστηκαν.

Κατά τα κυπρογεωμετρικά χρόνια, όπως μαρτυρούν τόσο η ταφική αρχιτεκτονική όσο και τα ταφικά έθιμα, εξακολούθησαν να επιβιώνουν στοιχεία του μυκηναϊκού πολιτισμού. Στη Λάπηθο, για παράδειγμα, την μυκηναϊκή παράδοση επιβεβαιώνουν, αφενός "η συνήθεια καύσης των νεκρών και της θυσίας δούλων στον τάφο του κυρίου τους" και αφετέρου η υιοθέτηση μακρόστενου διαδρόμου στην ταφική αρχιτεκτονική..
Αυτό που προκαλεί το ενδιαφέρον αρκετών μελετητών είναι η πιθανότητα, όπως έχει ήδη αναφερθεί, το νησί να αποτελεί το σημείο γνωριμίας των Ελλήνων με το φοινικικό αλφάβητο. Φαίνεται πως οι Έλληνες με βάση το φοινικικό αλφάβητο, προσθέτοντας φωνήεντα δημιούργησαν το δικό τους αλφάβητο. Στη συνέχεια, το ελληνικό αλφάβητο ταξίδευσε μέσω των ελληνικών αποικιών της Κάτω Ιταλίας στην Ευρώπη. Το νησί, όμως, χρησιμοποίησε το ελληνικό αλφάβητο σε μεταγενέστερη εποχή, πιο ειδικά κατά τους ελληνιστικούς χρόνους.

Για τη γραφή της περιόδου τα στοιχεία είναι ανεπαρκή, λόγω της σπανιότητας των γραπτών κειμένων. Ο περιορισμένος αριθμός των γραπτών μνημείων, οφείλεται πιθανότατα στη μη διαδεδομένη συγγραφή κειμένων, αλλά και στην καταγραφή τους σε δέρμα, μ' άλλα λόγια σε φθαρτό υλικό.

Επιπρόσθετα, σημαντική θέση στον τομέα του πολιτισμού κατέχει η αγγειοπλαστική της εποχής. Ειδικότερα, την εποχή αυτή τα πλείστα αγγεία είναι «τροχηλάτα» και φέρουν κυρίως γεωμετρική διακόσμηση, για παράδειγμα, γραμμές, ρόμβους, ομόκεντρους κύκλους. Αρχικά, ο γεωμετρικός διάκοσμος προστίθεται στη λευκή ή λευκοκόκκινη επιφάνεια του αγγείου. Στα τέλη, όμως, της εποχής, τα αγγεία ακολουθούν το ζωγραφικό ρυθμό, φέρουν "σχηματοποιημένες μορφές ανθρώπων, ζώων και φυτών πλαισιωμένες από γεωμετρικά σχήματα". Είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο πως σε μερικά από τα αγγεία αποτυπώνονται θέματα από άλλους ανεπτυγμένους τομείς, όπως την μεταλλοτεχνία και την υφαντική.

Τέλος, πρέπει να τονιστεί πως τα αγγεία της εποχής ενσωματώνουν ανατολικές και ελληνικές επιδράσεις, οι οποίες αποτελούν ισχυρούς μάρτυρες της επικοινωνίας του νησιού με την Ανατολή, αλλά και με τον ελλαδικό χώρο. Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί ορισμένα αγγεία φοινικικής τέχνης. Χάρη στους Φοίνικες έμπορους σημαντικά έργα τέχνης του νησιού, πέρα από αγγεία, ταξίδευσαν σ' όλες τις μεσογειακές χώρες.

Πηγές:
Ιστορία της Κύπρου, Από τη Νεολιθική μέχρι και τη Ρωμαϊκή Εποχή, Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων, Λευκωσία 2001
Ιστορία της Κύπρου για το Γυμνάσιο, Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων, Λευκωσία 1994


Τυπώστε Αρχή Σελίδας Ταχυδρομήστε
Designed & Developed by NETinfo Services Ltd.
No images, text or other material whatsoever from this website may be copied, published, re-produced or otherwise used
without the written permission of NETinfo Services Ltd.